Mavi Çelik
TurkishTurkishEnglishEnglishRussianRussianArabicArabic

Çelik Çekme Borular

HomeÇelik Çekme Borular

Dikişsiz Boru Üretimi

Dikişsiz boruların üretimi iki yöntemle yapılabilir.

a-) Ekstrüzyon ile boru üretimi
b-) Özel haddeleme yöntemleriyle boru üretimi

Bu boruların üretimi genellikle sıcak işlemle ancak çok yumuşak metalik malzemelerde soğuk işlemle yapılır.

a-) Ekstrüzyon ile Boru Üretimi  

Boru ekstrüzyonunda kullanılan silindirik metalik bloklar (takozlar), dolu veya delikli olabilir. Direkt ekstrüzyonla dolu ve delikli takozlardan endirekt ekstrüzyonda ise sadece delikli takozlardan boru üretilir.

Boru ekstrüzyonunda pistonun ucuna bir malafa takılarak boru kesiti elde edilir. Şekilde görüldüğü gibi pistonun ucuna bağlanan malafa sabit, hareketli ve delme malafası olarak üç şekilde bağlanır.

b-) Özel Haddeleme Yöntemleri ile Dikişsiz Boru Üretimi

Bu yöntemle dikişsiz boru üretiminde prensip silindirik metal bloğunun sıcak işlemle delinmesidir. Bundan sonraki üretim kademeleri boru çapına ve et kalınlığına bağlı değişmektedir. Mannesmann boru üretim yöntemi olarak bilinen yöntemde sıcak silindirik blok, eksenleri birbirine göre az eğik olan ve aynı yönde dönen iki merdane ve delme işlemini gerçekleştiren bir zımba ile kalın et kalınlığında boru halinde getirir.

Basınç Hesabı

Boruların basınç hesabına etkiyen birçok faktör söz konusudur. Bunlardan bazıları çap, et kalınlığı, malzeme kalitesi, sıcaklık, üretim prosesinin etkileri, dinamik ve statik yüklenmeler, akışkanın türü vs. şeklinde sıralanabilir. Tüm bu etkenler nedeniyle doğru bir basınç hesabı yapabilmek teorik de olsa çok kolay değildir.

Burada belli emniyet katsayıları kullanılacağı öngörüsü ile özellikle çalışma sıcaklığından bağımsız olarak normal şartlar altında borunun basınç hesabını inceleyeceğiz.

P: Hidrostatik test basıncı (Bar)

k: Akma gerilmesinin yüzde katsayısı

s: Minimum akma gerilmesi (MPa)                         P= 20 x s x k x t / D

D: Dış çap (mm)

t: Et kalınlığı (mm)

k’nın belirlenmesi;

DIN 2448’e göre üretilen borularda  

k= 0,70 olarak alınabilir.

API 5L için ise    

GrA ve GrB kalitelerinde

k=0,60

X42 – X80 kalitelerinde

k=0,60 (Dış Çap < 5 9/16 inç)
k= 0,75 (6 5/8 < Dış
k= 0,85 (10 ¾ < Dış Çap < 18 inç)
k= 0,90 (Dış Çap > 20 inç)

s’nin belirlenmesi;

Akma gerilmesi değeri olan s’nin tespitinde sık karşılaşılan bazı kaliteler için aşağıdaki değerleri kullanınız.

St 37    için,    235 MPa
St 44     için,    275 MPa
St 52    için,     355 Mpa
Gr B     için,     240 Mpa

Boru Ağırlık Hesabı

Boruların ağırlık hesabı kesit ve yoğunluklarından yola çıkarak yapılmaktadır. Fakat bu uzun hesap yöntemi yerine ilgili sadeleştirmelerin yapıldığı aşağıdaki formül ile borunun 1 metresinin ağırlığını hesaplayabilirsiniz.

A: Borunun metre ağırlığı

D: Dış çap

e: Et kalınlığı              A = (D-e) *e*0,02464

Burada unutulmaması gereken unsur bu hesabın teorik ağırlığı vereceğidir. Bilindiği gibi sıcak hadde borular için uluslararası normlar et kalınlığında (+/-) %9 -17,5 arasında değişen toleranslara müsaade etmektedir. Bu sınırlar dahilinde et kalınlığı değişim gösteren bir borunun gerçek kilosu da doğru orantılı olarak sapacaktır.

 

Teknik Boru Tabloları

Standart Standartların Açılımı Türkçe Karşılığı
ANSI American National Standrads Institute Amerika Ulusal Standartlar Enstitüsü
API American Petroleum Istitute Amerikan Petrol Enstitüsü
ASME American Society of Mechanical Engineers Amerikan Makine Mühendisleri Birliği
ASTM ASTM International Amerikan Test ve Malzemeler Birliği
BSI British Standards Institution İngiltere Standartları
DIN Deutsches Institute for Normung Alman Standartlar Enstitüsü
EN European Standards Avrupa Normu
GOST State Standards of Soviet Rusya Standartlar Birliği
JIS Japan Industrial Standards Japonya Standartlar Enstitüsü
NF Norme Francise Fransa Standartları

 

SOĞUK BORULARDA KULLANILAN TANIMLAMALAR
Eski Terim Yeni Terim Açıklaması
+ BK + C  Soğuk çekmeden sonra ısıl işlem görmemiş (sert parlak) borular
+ NBK + N  Soğuk çekmeden sonra koruyucu gaz altında normalize edilmiş borular
+ GBK + A  Soğuk çekmeden sonra gaz altında tavlanmış borular
+ BKM + CR 1  Normal olarak ısıl işleme tabi tutulmamış,ancak son tavlamaya uygun borular
+ CR 2  Kaynak işlemi ve ölçü kalibrasyonundan sonra ısıl işlem görmemiş borular
+ BKW + LC  Isıl işlemden sonra çok az şekil değiştirme oranında tamamlayıcı bir soğuk çekme işleminden geçmiş (yumuşak) borular

 

DİKİŞSİZ VE DİKİŞLİ BORULARDA KULLANILAN BAŞLICA TERİMLER
Kısaltması Açılımı Açıklaması
     SRM Streech Reducıng Mill  Gerdirerek çekme yöntemi ile
     ERW Electrical Resistance Welded  Boyuna Kaynaklı Borular – Elektrik Direnç Kaynaklı
     SAW Spiral Welded  Spiral Kaynaklı Borular – Tozaltı metodu ile
     PE Plain End  Düz uçlu
     PBE Plain Both Ends  Her iki tarafı düz uçlu
     PLE Plain Large End  Büyük ucu düz
     PSE Plain Small End  Küçük ucu düz
     BW Butt Weld  Alın kaynaklı
     SW Socket Weld  Soket kaynaklı
     BBE Beveled Both Ends  Her iki ucu kaynak ağızlı
     BLE Beveled Large Ends  Büyük ucu kaynak ağızlı
     BSE Beveled Small Ends  Küçük ucu kaynak ağızlı
     THD Thereaded  Dişli
     TBE Thereaded Both Ends  Her iki ucu dişli
     TLE Thereaded Large End  Büyük ucu dişli
     TSE Thereaded Small End  Küçük ucu dişli

 

SHC NORMLARI
NOMİNAL ÇAP DİŞ ÇAP (İNC) DIŞ ÇAP (mm) SCH  20 SCH  30 SCH  40 SCH  60 SCH  80 SCH  100 SCH  120 SCH  140 SCH  160 XXS
 1/8 10,30 1,73 2,41
 1/4 13,70 2,24 3,02
DN 10  3/8 17,10 2,31 3,20
DN 15  1/2 21,30 2,77 3,73 4,78 7,47
DN 20  3/4 26,70 2,87 3,91 5,56 7,82
DN 25 1 33,40 3,38 4,55 6,35 9,09
DN 32 1 1/4 42,20 3,56 4,85 6,35 9,70
DN 40 1 1/2 48,30 3,68 5,08 7,14 10,16
DN 50 2 60,30 3,91 5,54 8,74 11,07
DN 65 2 1/2 73,00 5,16 7,01 9,52 14,02
DN 80 3 88,90 5,49 7,62 11,13 15,24
DN 90 3 1/2 101,60 5,74 8,08
DN 100 4 114,30 6,02 8,56 11,13 13,49 17,12
DN 125 5 141,30 6,55 9,52 12,70 15,88 19,05
DN 150 6 168,30 7,11 10,97 14,27 18,26 21,95
DN 200 8 219,10 6,35 7,04 8,18 10,31 12,70 15,09 18,26 20,62 23,01
DN 250 10 273,00 6,35 7,80 9,27 12,70 15,09 18,26 21,44 25,40 28,58
DN 300 12 323,90 6,35 8,38 10,31 14,27 17,47 21,44 25,40 28,58 33,34
DN 350 14 355,60 7,92 9,52 11,13 15,09 19,05 23,82 27,79 31,75 35,71
DN 400 16 406,40 7,92 9,52 12,70 16,64 21,44 26,19 30,96 36,52 40,49
DN 450 18 457,20 7,92 11,13 14,27 19,05 23,82 29,36 34,92 39,69 45,24
DN 500 20 508,00 9,52 12,70 15,09 20,62 26,19 32,54 38,10 44,45 50,01
DN 550 22 558,80 9,52 12,70 22,22 28,60 34,92 41,28 47,62 53,98
DN 600 24 609,60 9,52 14,27 17,48 24,61 30,96 38,89 46,02 52,30 59,54

 

İletişim Numaraları
(+ 90) 312 394 04 70
(+ 90) 312 394 04 71
(+ 90) 312 394 04 72
(+ 90) 312 385 79 43
(+ 90) 312 385 79 44
(+ 90) 312 395 49 61
(+ 90) 312 395 26 85
Bize Ulaşın
İvedik OSB 1420. CADDE NO:8 YENİMAHALLE / ANKARA
Tel: (+ 90) 312 394 04 70
Fax: (+ 90) 312 395 14 36
info@mavicelik.com.tr

Copyright © MAVİ ÇELİK MAKİNA METAL SANAYİ  2020